Stenen los of bol na de winter: vorst, voeg of zand?
Klapperende stenen, afgesplinterde randen of een bol vlak: elk beeld wijst naar een andere oorzaak onder je bestrating.
Staan je stenen na de winter bol of liggen ze los, kijk dan eerst naar het beeld. Een bol vlak wijst op een zandbed dat bij vorst is opgezwollen. Klapperende stenen en afgesplinterde randen wijzen op voegen die niet vol zitten. Een gelijkmatig gezakt vlak wijst op de opbouw of de grondsoort.
Oorzaak één: opvriezen. Wat je ziet: een vlak dat na een vorstperiode hoger staat dan de band eromheen en in het voorjaar deels terugzakt. Fabrikant Vandersanden legt uit dat straatbakstenen vorstbestendig zijn, maar dat bij een onvoldoende waterdoorlatend zandbed te weinig expansieruimte tussen de zandkorrels overblijft: het zandbed kan dan opzwellen en de verharding omhoog drukken. Door zo'n zandbed kan volgens dezelfde fabrikant ook opdooi ontstaan.
Oorzaak twee: lege voegen. Wat je ziet: stenen die onder je voet bewegen en randen waar stukjes van af zijn. Fabrikant Vandersanden: volle voegen voorkomen "afsplintering, maar ook zijdelingse bewegingen en 'klapperen'". Fabrikant Wienerberger houdt tussen straatbakstenen een voeg van 2-3 mm aan en meldt dat afsplintering kan optreden bij onvolledig of niet gevulde voegen. Voor betontegels loopt het advies juist de andere kant op: MBI De Steenmeesters adviseert altijd te voegen en werkt daarbij met voegen van ten minste 4 mm, om natuurlijke oneffenheden in product en ondergrond te corrigeren. Eén juiste voegbreedte bestaat dus niet — gebakken klinkers willen smal, betontegels willen ruim. Een afgesplinterde rand is in beide gevallen een voeggeschiedenis, geen slechte steen.
Oorzaak drie: de opbouw en de bodem. Wat je ziet: geen bol vlak en geen losse stenen, maar een vlak dat als geheel lager ligt — vaak het diepst midden op het terras of in het autospoor. Volgens Bestratingskosten.nl zakt een zandbed dat bij de aanleg niet goed is aangetrild na verloop van tijd alsnog in. Daar komt de bodem zelf bij: Bestratingskosten.nl wijst erop dat de bodem op veen- en kleigrond, grote delen van west- en noord-Nederland, van nature inklinkt. MBI De Steenmeesters maakt de ondergrens concreet: het zandbed moet minimaal 20 cm dik zijn, en bij een weke ondergrond zoals veen hoort eerst wegenbouwdoek met daarop minimaal 15 cm gebroken puin en daarboven minimaal 10 cm schoon zand. Ligt er bij jou minder onder, dan is inklinken geen pech maar een voorspelbare uitkomst.
Wat je zelf kunt nagaan: loop het vlak af en luister of stenen klapperen. Krab één voeg open: zit er zand in tot onder de steen? Leg een lat over het vlak: bol of hol? En check de nazorg — Vandersanden schrijft dat het straatwerk ongeveer twee maanden na het aanbrengen opnieuw bezand en ingeveegd moet worden; is dat bij jouw terras niet gebeurd, dan is de voeg de eerste verdachte.
Wanneer het geen doe-het-zelfklus meer is: nabezanden en een paar stenen opnieuw leggen kun je zelf. Staat het vlak bol of is het als geheel gezakt, dan zit het in het zandbed: dat moet eruit, doorlatend terug, verdicht en met het afschot er opnieuw in. Wij bemiddelen stratenmakers die dat uitvoeren — wat sierbestrating kost, staat met de andere tarieven in de prijsindex.
Liever een vakman? Vraag vrijblijvend offertes aan
Gratis · Vrijblijvend · Max. 3 reacties